Yerden Isıtma Tesisat Havası Nasıl Alınır?

Yerden ısıtma sistemleri, sağladığı homojen ısı dağılımı ve konfor ile modern evlerin vazgeçilmezidir. Ancak zamanla sistemin içine hava girmesi, bu konforu ciddi şekilde baltalayabilir. Bazı odaların ısınmaması, yerden gelen tıkırtı ve şırıltı sesleri gibi sorunlar genellikle tesisat içindeki havanın en net işaretleridir. Neyse ki bu sorunu çözmek, doğru adımlar izlendiğinde sanıldığı kadar zor değildir. Bu rehberde, yerden ısıtma sisteminizin havasını kolektör üzerinden nasıl alabileceğinizi ve sisteminizi yeniden en yüksek verime nasıl ulaştırabileceğinizi adım adım anlatacağız.

Yerden Isıtma Sisteminde Hava Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Sistemin havasını alma işlemine geçmeden önce, sorunun gerçekten hava kaynaklı olup olmadığını teşhis etmek önemlidir. Tesisat içindeki hava, suyun borular içerisinde rahatça dolaşmasını engelleyerek verimliliği düşürür ve kendini bazı belirtilerle açıkça belli eder. Bu belirtileri doğru okumak, size zaman kazandırır ve doğru çözümü uygulamanızı sağlar.

• Bölgesel Isınma Sorunları: En yaygın belirtidir. Evinizin genelinde bir sorun yokken, özellikle kombiye veya ısı pompasına en uzak olan bir veya birkaç odanın zemini diğerlerine göre belirgin şekilde soğuk kalır. Hava, suyun o bölgedeki boru hattına (loop) ulaşmasını engeller.
• Kolektör ve Borulardan Gelen Sesler: Sistemi ilk çalıştırdığınızda veya çalışırken borulardan, özellikle de kolektör bölgesinden gelen şırıltı, guruldama veya tıkırtı sesleri duyuyorsanız, bu durum su ile birlikte havanın da dolaştığının güçlü bir kanıtıdır. Su akışı kesintisiz olmalı ve ses yapmamalıdır.
• Kolektör Debimetrelerinde Düşük Akış: Yerden ısıtma kolektörünüzün üst kısmında (genellikle gidiş hattında) her bir odayı besleyen borular için debimetreler (akış ölçerler) bulunur. Normalde bu debimetrelerdeki kırmızı göstergenin belirli bir seviyede olması gerekir. Hava yapmış bir hattın debimetresi ya sıfır (0) seviyesinde kalır ya da diğerlerine göre çok düşük bir akış gösterir.
• Sistemin Geç Isınması: Tesisattaki hava, sistemin genel verimini düşürdüğü için evinizin istenen sıcaklığa ulaşması normalden çok daha uzun sürer. Kombiniz sürekli çalıştığı halde zeminlerde istediğiniz sıcaklığı hissedemezsiniz.

Hava Alma İşlemine Başlamadan Önce Gerekli Hazırlıklar

Yerden ısıtma havasını alma işlemi, doğrudan sistemin kalbi olan kolektör (manifold) üzerinden yapılır. İşleme başlamadan önce gerekli araçları hazırlamak ve sistemi doğru duruma getirmek, süreci sorunsuz ve temiz bir şekilde tamamlamanızı sağlar.

• Gerekli Malzemeler:
  • Hortum: Kolektörün su tahliye vanasına uygun çapta, yeterli uzunlukta bir bahçe hortumu.
  • Kova: Hortumdan gelecek suyu biriktirmek için.
  • Düz Uçlu Tornavida veya Purjör Anahtarı: Kolektördeki bazı vanaları açıp kapatmak için gerekebilir.
  • Rekor Anahtarı (Kurbağacık): Gerekli durumlarda gevşek bağlantıları sıkmak için yanınızda bulunsun.
  • Temizlik Bezi: Olası su sıçramalarına karşı kolektörün altına sermek için birkaç adet bez.
• Sistemi Hazırlama:
  1. Kombiyi veya Isı Pompasını Kapatın: Hava alma işlemine başlamadan önce mutlaka ısıtma sisteminizi (kombi, ısı pompası vb.) kapatın. Sirkülasyon pompasının çalışmıyor olması önemlidir.
  2. Kolektörü Tanıyın: Kolektör dolabınızı açın. Genellikle üstte ve altta olmak üzere iki adet ana boru (manifold) bulunur. Bunlardan biri sıcak suyun geldiği “gidiş”, diğeri ise soğuyan suyun döndüğü “dönüş” hattıdır. Üzerlerinde her bir odaya giden ince boruların bağlantıları yer alır.

 Adım Adım Kolektörden Yerden Isıtma Havası Alma İşlemi

Hazırlıklar tamamlandıktan sonra, en kritik aşama olan hava alma işlemine geçebiliriz. Bu işlemi her bir oda hattı için tek tek ve sabırla yapmak, en iyi sonucu almanızı sağlar.

1. Tüm Hatları Kapatın: Öncelikle, kolektör üzerindeki tüm oda hatlarının vanalarını kapatın. Bu vanalar genellikle dönüş manifoldunun üzerindeki mavi veya beyaz renkli plastik başlıklardır. Bu başlıkları saat yönünde çevirerek tüm hatlara giden su akışını kesin.
2. Hortumu Bağlayın: Kolektörün sonunda bulunan tahliye vanalarından birine (genellikle dönüş manifoldunun ucundakine) hortumunuzu sıkıca bağlayın. Hortumun diğer ucunu kovaya yerleştirin.
3. Ana Vanaları Ayarlayın: Kolektörlerin girişinde bulunan kırmızı ve mavi renkli büyük küresel vanaları (ana vanalar) kontrol edin. Hortumu bağladığınız manifoldun (dönüş) ana vanasını kapatın. Diğer manifoldun (gidiş) ana vanası ise açık kalsın. Bu, suyun tek bir yönden gelip sistemden atılmasını sağlar.
4. İlk Hattı Açın ve Havayı Alın: Havasını alacağınız ilk oda hattının vanasını (daha önce kapattığınız mavi/beyaz başlıklı vana) tamamen açın. Diğer tüm hatlar kapalı kalmalıdır.
5. Tahliye Vanasını Açın: Şimdi hortumu bağladığınız tahliye vanasını yavaşça açın. Sisteme dolan şebeke suyu, açık olan tek hattın içinden geçerek basınçla ilerleyecek ve o hattaki havayı hortum vasıtasıyla kovaya boşaltacaktır.
6. Suyu Gözlemleyin: Başlangıçta suyun prıltılı, kesik kesik ve hava kabarcıklarıyla birlikte aktığını göreceksiniz. Bu, hattaki havanın dışarı atıldığını gösterir. Su akışı kesintisiz ve tamamen pürüzsüz hale gelene kadar bekleyin.
7. Sırayla Tekrarlayın: İlk hattın havası tamamen bittiğinde, o hattın vanasını kapatın ve hemen ardından havasını alacağınız bir sonraki hattın vanasını açın. Bu işlemi, kolektördeki tüm hatlar için tek tek tekrarlayın. Her zaman sadece bir hat açık olmalıdır.
8. İşlemi Tamamlayın: Tüm hatların havasını aldıktan sonra tahliye vanasını kapatın, hortumu sökün. Başlangıçta kapattığınız tüm oda vanalarını ve ana vanayı tekrar eski konumlarına, yani açık konuma getirin.

 İşlem Sonrası Kontroller ve Sistemin Korunması

Hava alma işlemi bittiğinde yapmanız gereken son bir kritik adım daha vardır. Sistemden su boşalttığınız için kombinin su basıncı düşmüştür. Sistemin sağlıklı çalışması için bu basıncı tekrar ideal seviyeye getirmeniz gerekir.

• Kombi Su Basıncını Ayarlayın: Kombinizin altında bulunan su doldurma musluğunu yavaşça açarak tesisat basıncını 1.5 bar seviyesine getirin. Bu değer çoğu kombi için idealdir. Basıncı 1.5 bar’a ayarladıktan sonra doldurma musluğunu sıkıca kapattığınızdan emin olun.
• Sistemi Yeniden Başlatın: Su basıncını ayarladıktan sonra kombiyi veya ısı pompasını tekrar çalıştırın. Sistemin bir süre çalışmasına izin verin.
• Son Kontrol: Birkaç saat sonra, daha önce ısınmayan odaların zemin sıcaklığını kontrol edin. Sorun çözülmüş olmalı ve tüm alanlar eşit şekilde ısınmalıdır. Kolektörden ses gelip gelmediğini de tekrar dinleyin. Gerekirse basıncı tekrar kontrol edip 1.5 bar’a sabitleyin. Sistemin havasız kalması için otomatik purjörlerin (hava atıcılar) kolektör üzerinde bulunduğundan ve çalıştığından emin olun.